|
TAG: magično,
bilje,
alternativna,
medicina,
lice
|
Biljni proizvodi
u apotekama
Pojam biljni proizvodi podrazumeva sve proizvode koji kao aktivan
(ili na drugi način dominantan) sastojak sadrže biljne sirovine
ili preparate biljaka (ekstrakte, etarska ulja, masna ulja i sl.)
U apotekarskoj praksi srećemo: - biljne lekove, - biljne čajeve
i čajne mešavine (medicinski i nemedicinski), - dijetetske namirnice
i dijetetske suplemente, - kozmetičke proizvode.
Biljni lekovi
Biljni herbalni lekovi ili fitopreparati su oni koji kao aktivnu
komponentu sadrže usitnjene ili sprašene delove biljaka, balzame,
smole, lekovita masna ulja, etarska ulja ili ekstrakte biljaka.
Po definiciji, biljni lek je ceo ili usitnjen, osušen deo biljke,
alge, gljive ili lišaja koji se koristi zbog lekovitih svojstava.
Danas se ređe koriste lekovi animalnog i mineralnog porekla. Pored
biljnih organa (korena, rizoma, krtole, stabla, kore, drveta, lista,
cveta, ploda, semena, herbe...) lekovima se smatraju i eskudati
biljnog organizma čije dobijanje ne zahteva specijalne postupke
(smole, balzami, gume, sluzi...) Ovim pojmom su obuhvaćeni i sprašeni
oblici lekova, ali i masno ulje, etarsko ulje, biljni sok, tinkture
i ostali tipovi ekstrakata. Lekoviti preparati se ne smatraju biljnim
lekovima, nego sirovinama (poluproizvodima) od kojih se biljni lekovi
proizvode.
Primena biljnih lekova
Biljni lekovi se koriste preventivno ili za terapiju oboljenja
u početnim fazama ili blažim oblicima bolesti, odnosno kao dopunska
terapija lekovima kod razvijenih faza oboljenja. Često se koriste
kod hroničnih stanja i bolesti gde mogu da deluju veoma blagotvorno.
Samo mali broj biljnih preparata i biljnih lekova ima efekta i koristi
se kod akutnih stanja. Najčešće se biljni lekovi primenjuju kod
poremećene funkcije organa respiratornog, digestivnog, urogenitalnog
trakta, kao i kod različitih promena na koži, kod oštećenja ili
upala, infekcije sluzokože. Treba znati da većina biljnih lekova
ima sporo delovanje i da primena propisanih doza dovodi do vidljivih
efekata tek posle dve-tri nedelje. U našoj sredini biljni lekovi
se koriste kroz samomedikaciju, i to na osnovu sopstvene odluke
pacijenata ili po preporuci lekara ili farmaceuta. Biljni lekovi
se koriste samostalno ili u kombinaciji sa sintetskim lekovima.
Biljni čajevi i čajne mešavine
Biljni čajevi su stari farmaceutski oblik leka i sastavni su deo
apotekarske prakse. U prodaji se nalaze kao monokomponentni (biljni
čaj) ili kao višekomponentni proizvodi (mešavina biljnog čaja).
Prave se od određenih biljnih droga i mogu se podeliti na medicinske
i nemedicinske čajeve. Medicinski čajevi predstavljaju pojedinačnu,
odnosno mešavinu dve ili više lekovitih biljnih preparata. U obliku
čajeva se primenjuju samo one biljne sirovine koje imaju poznato
i farmakološki slabo delovanje. Čajevi spadaju u grupu biljnih lekova
blagog delovanja.
Dijetetske namirnice i dijetetski suplementi Pod
dijetetskim namirnicama podrazumevaju se namirnice namenjene ishrani
lica kod kojih je izmenjen ili poremećen normalan proces asimilacije
ili metabolizma ili onih kod kojih je potrebno postići određeno
dejstvo kontrolisanom upotrebom namirnica, a koje se zbog posebnog
sastava ili izmenjenih fizičkih, hemijskih, bioloških ili drugih
svojstava, u procesu proizvodnje bitno razlikuju od drugih namirnica
iste kategorije. U svetu je veliki broj biljnih proizvoda svrstan
u ove kategorije. Po pravilu, takvi proizvodi bi trebalo da sadrže:
n ekstrakte nelekovitih biljaka (začinskih, aromatičnih...) n ako
sadrže ekstrakte lekovitih biljaka, preporučena dnevna doza proizvoda
mora da sadrži manju količinu aktivnih sastojaka u odnosu na poznatu,
terapijski efikasnu dozu tog biljnog preparata.
Kozmetički proizvodi
Ukoliko kozmetički proizvod sadrži najmanje 90 odsto prirodnih
sirovina, može biti svrstan u grupu „prirodne kozmetike“. Ako kozmetički
proizvod ispoljava blage farmakološke efekte može biti razvrstan
u grupu „medicinska kozmetika“. Često aktivnost kozmetičkih proizvoda
može biti zasnovana na prisustvu biljnih ektrakata. |
